Powrót Megatrona oznacza jedno – wojna między Autobotami a Deceptikonami osiąga punkt krytyczny. Optimus Prime musi nie tylko powstrzymać swojego największego wroga, lecz także zmierzyć się z konsekwencjami wcześniejszych decyzji i strat poniesionych w trakcie walki.
Nie błagaj, bo to żałosne…
Czwarty tom serii Transformers autorstwa Daniela Warrena Johnsona rozpoczyna się dokładnie tam, gdzie poprzednia odsłona pozostawiła czytelników, czyli w momencie dramatycznego powrotu Megatrona. Jego pojawienie się natychmiast zmienia układ sił w konflikcie między wielkimi robotami, zapowiadając nową, znacznie brutalniejszą fazę wojny o Ziemię. Megatron wraca jako dowódca gotowy odzyskać kontrolę nad swoją armią – bezwzględny, pewny siebie i przekonany o własnej wizji porządku.
Zanim jednak główna fabuła nabierze rozpędu, tom oferuje dwa krótsze epizody pełniące funkcję wprowadzenia. Pierwszy z nich to sześciostronicowa historia skupiająca się na postaci Jazza. To lekki, momentami zabawny epizod, który pokazuje jego fascynację muzyką i nadaje bohaterowi bardziej ludzkiego wymiaru. Johnson przypomina tu, że nawet w opowieści o gigantycznych robotach walczących o los planety najważniejsze są emocje i osobowości bohaterów. Drugi prolog ma zupełnie inny ton, bo poświęcony jest Megatronowi i pokazuje jego drogę do władzy oraz brutalne próby, którym zostaje poddany przez inną kosmiczną rasę. Mamy tu okazje obserwować narodziny tyrana – postaci przekonanej, że siła i dominacja są jedyną drogą do przetrwania. Ten fragment pozwala też lepiej zrozumieć ideologiczną przepaść dzielącą go od Optimusa. Tam, gdzie Prime wierzy we współpracę i współczucie, Megatron widzi słabość.
Właściwa część tomu z kolei rozwija konflikt pomiędzy tymi dwiema wizjami przywództwa. Lider Deceptikonów zostaje przedstawiony jako tyran, który mimo bezwzględności kieruje się własnym kodeksem honorowym. Szanuje Optimusa jako przeciwnika, ale jednocześnie nie potrafi zaakceptować jego empatii wobec ludzi. Na szczególną uwagę zasługuje relacja Megatrona z jego „prawą ręką”. Johnson nadaje jej niemal psychologiczny wymiar, zwłaszcza w momentach, gdy nemezis wszystkich Autobotów przyjmuje formę broni, zmuszając Starscreama do wykorzystywania go w walce. Ten pomysł, który znamy z klasycznego kanonu Transformersów, zostaje tu przedstawiony jako symbol absolutnej dominacji wodza nad swoimi żołnierzami.
Jednocześnie historia nie zapomina o bohaterach po stronie Autobotów. W miarę jak armia Megatrona przechodzi do ofensywy, Optimus Prime i jego sojusznicy zostają zepchnięci do defensywy. Scenarzysta podkreśla jednak, że ich siłą jest solidarność – zarówno między samymi Cybertronianami, jak i w relacjach z ludźmi. Johnson po raz kolejny pokazuje, że prawdziwym sercem tej serii jest związek między bohaterami. Szczególnie dobrze wypadają momenty skupione na emocjach Optimusa, który odczuwa ciężar każdej straty, ale mimo to pozostaje wierny swoim ideałom. Nie wszystkie wątki otrzymują tu jednak pełne domknięcie. Ogromna liczba bohaterów sprawia, że część historii zostaje rozdzielona między różne grupy postaci, a niektóre motywy wydają się raczej zapowiedzią przyszłych wydarzeń niż ich kulminacją. Z drugiej strony pozwala to na rozwijanie świata przedstawionego i budowanie napięcia przed (miejmy nadzieję) kolejnymi odsłonami serii.
Do ataku!
Jeśli chodzi o warstwę graficzną, to utrzymuje ona wysoki poziom, do którego seria zdążyła już przyzwyczaić czytelników. Głównym rysownikiem pozostaje Jorge Corona, dzierżący wizualną pałeczkę po Johnsonie. Choć jego kreska jest nieco mniej surowa i ekspresyjna niż styl poprzednika, Corona potrafi nadać scenom akcji ogromną dynamikę i energię. Kadry często sprawiają wrażenie niemal „drżących” od impetu – wielkie roboty przebijają się przez budynki, rozrywają stalowe konstrukcje i zderzają ze sobą z kinową intensywnością. Ten lekko nieregularny, momentami wręcz chaotyczny styl działa tu na korzyść historii, bo idealnie oddaje skalę starć gigantycznych maszyn. W efekcie wiele scen walki przypomina spektakularne momenty z filmów akcji, ale jednocześnie zachowuje przejrzystość narracji wizualnej.
Warto też zauważyć, że twórcy nie traktują destrukcji jedynie jako widowiskowego elementu. W przeciwieństwie do filmowej serii zapoczątkowanej przez Michaela Baya, gdzie zniszczenie często stawało się celem samym w sobie, tutaj każda eksplozja i każda walka ma narracyjne znaczenie. Autoboty nieustannie próbują powstrzymać wrogów, jednocześnie martwiąc się o bezpieczeństwo ludzi znajdujących się w samym środku konfliktu. Dzięki temu wizualny chaos walki jest równoważony przez emocjonalną stawkę wydarzeń.
Kulminacyjne numery tomu to już prawdziwy pokaz możliwości artystów pracujących nad serią. Szczególnie imponują rozkładówki przedstawiające wielkie szarże Transformerów. To sceny, w których dziesiątki postaci ruszają do walki jednocześnie. Takie kadry robią ogromne wrażenie i pokazują skalę konfliktu w pełnej okazałości. Podobnie jak w recenzjach poprzednich tomów, nie mogę nie wspomnieć o sposobie przedstawiania brutalności starć. Transformery w tej serii nie są niezniszczalnymi maszynami, bowiem ich ciała ulegają rozerwaniu, pękają pancerze, a elementy mechaniczne rozpadają się pod naporem uderzeń. Ten wizualny robo-gore jest przedstawiony z dużą intensywnością, ale nigdy nie wydaje się pustym efekciarstwem. Wręcz przeciwnie – podkreśla ciężar walki i sprawia, że starcia mają wyraźny emocjonalny ciężar.
Światło jest takie słabe… a jednak potężne
Pod względem ogólnej oceny Podbić i podporządkować stanowi efektowne zwieńczenie pewnego etapu historii. Finałowa konfrontacja między robotami nie jest może zaskoczeniem samym w sobie – w końcu od dekad wiadomo, że dobro zwykle zwycięża w tej opowieści – ale droga do wygranej pełna jest emocji, dramatycznych zwrotów akcji i momentów, które potrafią autentycznie poruszyć. Kulminacją tomu jest wielka, brutalna bitwa, w której powracający Megatron prowadzi swoje siły do ostatecznego starcia. Skala walk jest imponująca: gigantyczne pojedynki, ogromne zniszczenia miast i widowiskowe starcia combinerów – w tym potyczki między Superionem a takimi przeciwnikami jak Devastator czy Bruticus. Ostatecznie jednak wszystko sprowadza się do najbardziej osobistego konfliktu całej serii, czyli pojedynku między Optimusem a Megatronem, który nadaje nowy wymiar ich wieloletniej rywalizacji.
Siłą tego tomu są jednak nie tylko spektakularne sceny walki, lecz także emocjonalne momenty pomiędzy bohaterami. Johnson potrafi zatrzymać akcję w kluczowych chwilach, pozwalając czytelnikowi odczuć ciężar strat i poświęceń. Szczególnie poruszające są sceny refleksji Optimusa nad poległymi towarzyszami, które nadają finałowi autentyczną dramaturgię. Nawet ludzkie postacie, takie jak Spike i Carla Witwicky, dostają momenty, w których mogą wykazać się odwagą i lojalnością wobec swoich mechanicznych sojuszników.
Jednocześnie tom dobrze podsumowuje rozwój najważniejszych bohaterów serii. Megatron pozostaje idealnym kontrapunktem dla Optimusa – reprezentuje brutalną siłę i przekonanie, że współczucie jest słabością. Z kolei Prime uosabia zupełnie inne wartości: empatię, nadzieję i wiarę w sens ochrony słabszych. To właśnie ta nadmiarowa troska o innych, którą Megatron uważa za wadę, czyni go wyjątkowym przywódcą i fundamentem moralnym całej historii.
Niestety nie oznacza to jednak, że tom jest całkowicie pozbawiony wad. Niektóre elementy konstrukcyjne mogą sprawiać wrażenie nieco niezgrabnych. Chodzi mi tu o dwa krótsze epizody otwierające tom, które chociaż same są całkiem niezłe, to nie do końca płynnie łączą się z główną narracją. Również pewne wątki fabularne, jak wpływ broni Megatrona na Optimusa, mogłyby zostać rozwinięte szerzej. Podobnie sam Megatron, mimo imponującego powrotu, nie ma aż tylu bezpośrednich interakcji z Optimusem, ile można by oczekiwać w tak ważnym momencie historii.
Mimo tych drobnych zastrzeżeń całość pozostawia bardzo pozytywne wrażenie. Johnson wyraźnie rozumie swoje postacie i traktuje je z ogromnym szacunkiem, potrafiąc wydobyć emocje nawet z bohaterów, którzy w innych interpretacjach bywali drugoplanowi – jak Beachcomber, Cliffjumper, Arcee czy Thundercracker. W połączeniu z dynamiczną oprawą graficzną autorstwa Jorge Corony i kolorami Mike’a Spicera tworzy to komiks, który potrafi jednocześnie dostarczyć widowiskowej akcji i autentycznych emocji. W efekcie czwarty tom jest bardzo udanym finałem tej odsłony historii – epickim, momentami wzruszającym i spektakularnym zamknięciem rozdziału w wielkim Uniwersum Energonu. A jednocześnie pozostawia wyraźną zapowiedź przyszłości serii…
