Nieczęsto w Tawernie mamy okazje by recenzować publikacje akademickie. Tym jednak razem przychodzimy do Was z omówieniem przekrojowej pozycji Manga. Przewodnik. Autorzy przedstawiają w niej historię mangi, jej odmiany, a także zadają liczne pytania, na które odpowiedzi musi udzielić sobie czytelnik.
Gąszcz nazwisk i terminów
Kłamstwem by było stwierdzenie, że to opracowanie czyta się łatwo i bezproblemowo. Na stronach przewodnika znajdziemy dziesiątki nazwisk, terminów i dat. Jednokrotne przeczytanie z pewnością nie wystarczy by to wszystko spamiętać. Na szczęście autorzy zamieścili na końcu słowniczek pojęć oraz indeks, które pozwalają na łatwe sprawdzenie interesujących nas tematów.
Chociaż Manga. Przewodnik ma jedynie nieco ponad trzysta stron, to zawiera naprawdę solidną porcję informacji. Stąd też takie zagęszczenie nazwisk, dat i terminów. Trudno omówić mangę jako zjawisko unikając jej historii i nie wspominając o twórcach.
Przyznać trzeba Shigemu (CJ) Suzukiemu i Ronaldowi Stewartowi, że dokonali tytanicznej pracy zebrania i przedstawienia takiej ilości faktów w tak kompaktowej, a zarazem przejrzystej formie. Omawiana monografia nie jest może lekturą na jeden wieczór, ale z pewnością stanowi doskonałe źródło wiedzy i punkt wyjścia do dalszych poszukiwań.
A droga wiedzie wprzód i wprzód
Manga. Przewodnik zawiera co prawda mnóstwo informacji, ale nie wyczerpuje tematu komiksu japońskiego. Autorzy nie uzurpują sobie prawa do wszechwiedzy i nie starają się narzucić swoich opinii czytelnikom. Zamiast tego przedstawiają fakty, a tam, gdzie te nie wystarczają, dostarczają nam także ogląd sytuacji z różnych perspektyw.
Jak pisząc o książce zauważyła redaktora naukowa polskiego wydania – dr Lily Adamowicz. „[…] inspiruje i wyzwala badawczą ciekawość […]”. Jest to niewątpliwie prawda. Monografia ta wydaje się nadawać zarówno dla laików, fanów mangi jak i osób chcących się nią zająć naukowo. Każdy czytelnik spojrzy na nią nieco inaczej i wyciągnie z niej inne informacje, ale też nikt nie powinien odejść rozczarowany.
Książkę podzielono na cztery części. Pierwsza opowiada o historii mangi, druga o aspektach kulturowych i dwustronnych oddziaływaniach między mangą a społeczeństwem. Trzecią poświęcono podejściu krytycznemu, a w czwartej omówiono kilka najważniejszych pozycji starając się dostarczyć przekroju poprzez różne gatunki komiksu japońskiego.
Zwłaszcza rozdział trzeci, traktujący o krytyce zachęca do dalszej eksploracji tematu. Autorzy pokazali kilka różnych podejść do analizowania mangi jako tekstu kultury. Są to krótkie omówienia, po których zamieścili listy pytań, na które warto sobie odpowiedzieć analizując wybrany utwór. Miłośnikom mangi proponowane spojrzenia mogą pozwolić odkryć nowe aspekty ulubionych tytułów, a część z nich można zastosować także do innych tekstów kultury.
Przystępny język i styl
W odróżnieniu od niektórych innych opracowań akademickich Manga. Przewodnik napisano przystępnym językiem, który nie stanowi niepotrzebnej bariery. W tekście pojawiają się co prawda trudne słowa, ale ma to miejsce tam, gdzie jest to konieczne. Ponadto zamieszczony na końcu słowniczek pozwala na szybką weryfikację przynajmniej pojęć pochodzących z języka japońskiego.
Pozycję tę napisano także przyjemnym w odbiorze stylem. Podczas lektury nie czuje się znużenia i to pomimo obfitości przedstawianych faktów. W zależności od tego, który aspekt monografii nas najbardziej interesuje to dane fragmenty mogą być ciekawsze od innych, ale całość jest naprawdę przystępna i to także dla czytelników bez wykształcenia kierunkowego.
Jedną wadą, o której trzeba wspomnieć, jest układ przypisów. Jak przystało na pozycję naukową znajdziemy ich tu dużo. Niestety większość znajduje się na końcu każdego rozdziału. Powoduje to, że trzeba co chwilę przeskakiwać pomiędzy częściami książki. Zdecydowanie lepszym wyjściem byłoby ich umieszczenie na dole strony lub w ostateczności na samym końcu.
Inspiracje
Manga. Przewodnik niewątpliwie inspiruje do dalszych poszukiwań i to na kilku frontach. Badacze lub osoby zafascynowane jakimś tematem mogą w bibliografii znaleźć liczne pozycje, które pozwolą pogłębić wiedzę. Jako czytelnik mang zwracałem uwagę na odniesienia do licznych tytułów, z których częścią mam się ochotę teraz zapoznać.
Nie wszystkie omawiane komiksy są dostępne w sprzedaży. Zwłaszcza najstarsze z nich mogą być ciężkie do zdobycia. Tutaj w sukurs przyszli autorzy, zamieszczając kilka przykładów na stronie internetowej przewodnika. Materiałów nie jest co prawda zbyt wiele, ale możliwość spojrzenia na wczesne mangi warto docenić.
Omawiana pozycja to solidne kompendium wiedzy i dobry punkt wyjścia do dalszych badań oraz poszukiwań. Zarówno akademicy jak i fani powinni docenić tę monografię. Tym drugim zdecydowanie pozwoli znacznie poszerzyć wiedzę i poziom zrozumienia tematu.
